Beleggingsverzekeringen zijn door de woekerpolisaffaire een besmet product geworden. De nieuwe generatie polissen is goedkoper en transparanter
Op het hoogtepunt van de markt in 1999 werden 887.000 beleggingsverzekeringen verkocht. In 2010 waren dat er 54.000. De woekerpolisaffaire heeft het imago van de beleggingsverzekering zwaar beschadigd. Verzekeraars en gedupeerden liggen nog steeds met elkaar overhoop over de afwikkeling van de schade ontstaan door onduidelijke en torenhoge kosten en dure ingebouwde verzekeringen voor overlijden en arbeidsongeschiktheid. Ondertussen verschijnen van diezelfde verzekeraars ineens veel goedkopere producten op de markt.
Het principe van de beleggingsverzekering is eenvoudig. De consument betaalt periodiek of eenmalig (koopsompolis) premie die wordt belegd om zo een vermogen op te bouwen voor bijvoorbeeld pensioen of hypotheek. De variaties op dit model zijn oneindig. Er kunnen verzekeringen worden ingebouwd tegen slecht renderende beurzen, overlijden en premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid. Het aantal beleggingsmogelijkheden varieert van enkele huisfondsen tot honderden wereldwijde fondsen. Tussen 1993 en 2010 zijn 7,2 miljoen beleggingsverzekeringen verkocht. Vooral voor hypotheek en pensioen, omdat daarvoor de inleg aftrekbaar was. De afgelopen jaren bleek dat veel beleggingsverzekeringen ‘woekerpolissen’ zijn waaraan verzekeraars en tussenpersonen goudgeld verdienden en klanten soms tienduizenden euro’s kwijtraakten. Steeds meer consumenten kopen nu hun oude verzekering af, maar vorig jaar was er nog altijd euro 49,6 mrd belegd via beleggingsverzekeringen.
Enkele verzekeraars, zoals Achmea, hebben sinds de deconfiture de beleggingsverzekering uit het assortiment gegooid. Achmea en dochterbedrijven zijn vooral bezig met het aanpassen van bestaande polissen; nieuwe producten worden niet meer aangeboden vanwege ‘het negatieve klantsentiment, veroorzaakt door dalende beurzen en woekerpolis’. Er zijn echter ook verzekeraars die nieuwe beleggingsverzekeringen op de markt brengen. In eerste instantie als overstapmogelijkheid voor bestaande woekerpolisklanten. Die zijn daar niet zo van gecharmeerd omdat ze eerst de schade op hun oude polis vergoed willen zien. Maar de nieuwe beleggingsverzekeringen blijken ineens veel goedkoper te kunnen dan hun voorgangers en zijn niet langer een ondoorzichtige opeenstapeling van dure garanties en verzekeringen.
De kosten van Aegon Verzekeren & Beleggen bedragen, afhankelijk van beleggingsfonds en inleg, minimaal 1,25% tot 1,4%, exclusief provisie of advieskosten, zo stelt Aegon. Dat is niet alleen veel minder dan bij de vorige generatie polissen, maar ook lager dan de zogenoemde Wabekenorm van 2,5%, die bij woekerpolissen als grens geldt voor eventuele schadevergoedingen en volgens verzekeraars een aanvaardbaar kostenniveau zou vertegenwoordigen.
Aegon denkt met Verzekeren & Beleggen voor nieuwe klanten een interessant product te hebben. ‘Het huidige sentiment zit niet mee, maar we geloven nog steeds in de beleggingsverzekering’ , zegt Frits Drost, directeur levensverzekeringen bij Aegon. Volgens Drost heeft Aegon ‘lessen uit het verleden’ getrokken en daarop de beleggingsverzekering aangepast. ‘We bieden standaard de mogelijkheid om een gegarandeerde uitkering op einddatum op te bouwen. De overlijdensrisicoverzekering is losgekoppeld en we gaan niet meer puur in aandelen, maar in mix- of rentefondsen. De markt heeft nog tijd nodig, maar volgens ons is dit een zeer goede aanbieding. Een eenvoudig en transparant product met lage kosten.’
ASR bracht eind vorig jaar VermogenBelegd op de markt. Als alternatief voor klanten met een dure beleggingsverzekering uit het verleden, maar nieuwe klanten zijn uiteraard welkom. Ook ASR heeft met het nieuwe product een breuk met het verleden gemaakt. Bij VermogenBelegd zijn alle kosten keurig expliciet. Er zijn kosten voor het beheer van de beleggingsfondsen waaruit kan worden gekozen (iets meer dan 0,5%), eenmalige transactiekosten en een vast bedrag van euro 50 per jaar voor de administratie van de verzekering. Dat betekent dat de kosten bij een hoge inleg onder de 1% kunnen blijven.
Een wijziging in de verzekering kost euro 50 tot euro 150 , afhankelijk van hoe ingrijpend ze is. Ook bij ASR moet overlijdensrisicoverzekering of arbeidsongeschiktheidsverzekering apart worden afgesloten. Er is een variant waarbij de consument een garantie voor 100% van de inleg kan krijgen. Er wordt geen provisie gerekend.
De nieuwe generatie beleggingsverzekeringen is bijna onzichtbaar. Er wordt amper mee geadverteerd en tussenpersonen staan niet te popelen om met beleggingsverzekeringen op de proppen te komen. Tussenpersoon en onlineadviseur Independer.nl biedt zelfs geen vergelijkingen aan. ‘De interesse is helemaal opgedroogd’, verklaart directeur Edmond Hilhorst. ‘Particulieren vinden de kosten te hoog en de beurs te riskant. En wij vinden het niet passen om beleggingsverzekeringen te beoordelen aangezien we met Vara Kassa de woekerpolischeck hebben ontwikkeld. Als we daar adviseren dat de bestaande polis niet goed is en we vervolgens een andere verkopen lijkt het alsof we daarop sturen. Dat willen we voorkomen. Bovendien zijn er nog maar weinig producten met lage kosten en die lage kosten zijn voor ons niet altijd te checken.’
Hilhorst denkt wel dat sommige nieuwe beleggingsverzekeringen interessant kunnen zijn voor consumenten. ‘Alle aandacht gaat nu uit naar banksparen, vanwege de lagere kosten. Maar als een beleggingsverzekering ook lage kosten heeft, is er geen reden om er niet eens naar te kijken.’
Ook financieel planner en tussenpersoon René Smits, bestuurslid van de FFP, vindt het momenteel ‘de moeite waard’ om beleggingsverzekeringen nader te bekijken. ‘De nieuwe verzekeringen zijn veel transparanter in kosten.’ Smits ziet eveneens dat alle aandacht uitgaat naar bankspaarproducten. Bij banksparen kan de consument met fiscaal voordeel sparen voor hypotheek of pensioen, tegen een vaste spaarrente of met een beleggersrekening. In dat laatste geval kan men, net als bij een beleggingsverzekering, profiteren van de hogere rendementen op de beurs.
Het voordeel van banksparen ten opzichte van een beleggingsverzekering is dat bij banksparen de ingelegde gelden bij overlijden nooit aan de bank toevallen. Ook zijn de kosten doorgaans lager, al constateerde onderzoeksbureau Moneyview in 2008 dat sommige beleggingsverzekeringen goedkoper waren dan banksparen. Maar er zijn volgens Smits redenen waarom het slimmer kan zijn om te kiezen voor een beleggingsverzekering. ‘Je kunt een beleggingsverzekering kruiselings afsluiten. Dan hoeft degene die na overlijden van de verzekerde de uitkering ontvangt geen successiebelasting te betalen. Bij banksparen valt het saldo automatisch onder de erfenis.’
Toch twijfelen sommigen of er zelfs voor de transparante beleggingsverzekering nog wel markt is. ‘De belangrijkste vraag die je je als consument moet stellen is waarom je een verzekering nodig hebt om vermogen op te bouwen’, zegt Errol Keyner. Hij is adjunct-directeur van de Vereniging Effectenbezitters en directeur van Stichting Verliespolis, een van de consumentenorganisaties die voor houders van woekerpolissen opkomt. ‘Mensen kijken te veel naar het fiscale aspect. Het is leuk dat de inleg bij een beleggingsverzekering belastingvrij is, maar de uitkering is straks wel gewoon belast.’
Keyner ziet dat de kosten van beleggingsverzekeringen dramatisch zijn gedaald, maar hij vraagt zich af of ze wel laag genoeg zijn. ’1,5% is lager dan de Wabeke-norm, maar bij passief beleggen, via indexfondsen, kan daar nog 1% van af. Dat scheelt veel over een lange periode.’ Keyner verwacht niet dat de beleggingsverzekeringen ooit nog erg populair zullen worden. ‘Volgens mij is het trekken aan een dood paard.’
Nieuwe generatie
- Beleggingsverzekering nieuwe stijl is transparanter en goedkoper
- Veelal is overlijdensrisicoverzekering losgekoppeld
- Meeste varianten bieden gegarandeerde uitkering op einddatum of inleggarantie
Reageer hierop: